De Dolomieten vormen een ideale wintersportbestemming en ook in de zomer is het een populaire vakantieplek. Maar wist je dat de Dolomieten in de herfst ook echt een aanrader zijn? Als het zachte herfstlicht over de bergweides strijkt en de bomen gaan verkleuren, is het hier prachtig. Wat kun je allemaal zien en doen in de Dolomieten in de herfst?
“In de herfst zijn de bergen van ons”, zei de mountainbikegids die ons vorig jaar september meenam op de Sella Ronda. Dan zijn de toeristen verdwenen, zijn de liften gestopt, keert de rust weer en trekken de locals de bergen in. Door het zachte licht kleuren de bergen bijzonder mooi, zeker als de bomen hun herfsttinten krijgen. Alles lijkt in een lager tempo te gaan, alsof de bergen zich al voorbereiden op de komst van de winter. De herfst is dus een uitstekend seizoen om de Dolomieten te bezoeken.
Wel moet je rekening houden met wat praktische dingen. Die bespreek ik allemaal in dit blog.
Wandelen in de Dolomieten in de herfst
De herfst zorgt voor een prachtig, warm licht in de Dolomieten. Zeker als de zon wat lager komt te staan, lichten de grijze rotsstenen ’s avonds wat rood op. Ideaal om te wandelen dus! Ik schreef al eens een blogartikel met de mooiste wandelroutes rond Alta Badia, dus zoek je een mooie route, neem daar dan even een kijkje.
Wel een paar belangrijke tips voor wandelen in de Dolomieten in de herfst. Allereerst: houd er rekening mee dat de liften in de late herfst niet meer gaan. De eerste liften in Alta Badia, Arabba, Val di Fassa en andere gebieden sluiten al half september, maar vanaf 5 oktober gaan daar alle gondels en stoeltjesliften op slot. De Seiser Alm blijft langer open, daar gaan de liften nog tot begin november. Zoek dus goed uit waar je wil wandelen en of de liften nog open zijn, of dat je gaat wandelen zónder gebruik te maken van de lift. Op deze website kun je precies zien wanneer welke liften open zijn.
En nog iets om rekening mee te houden: vroege sneeuw. Vorig jaar waren wij half september in de Dolomieten en werden verrast door een flink dik pak sneeuw. De hoger gelegen wandelroutes waren (zonder uitrusting) niet meer begaanbaar en we moesten uitwijken naar de lager gelegen routes. Je kunt voor de zekerheid een paar sneeuwijzers voor onder je wandelschoenen in je tas steken zodat je voorbereid bent, of (net als wij deden) je routes aanpassen.
Almabtrieb
In de Dolomieten vindt elke herfst de beroemde ‘Almabtrieb’ plaats: de dag waarop de kuddes van de bergweides naar de dorpen worden gebracht. Dit is al van oudsher een feestelijke gelegenheid die je zeker niet mag missen als je in de herfst in de Dolomieten bent!
Wij maakten het staartje van de ‘Segra dl paisc’ (zoals de Almabtrieb in het dorpje Badia heet) mee en zagen de prachtig versierde koeien nog in de weide in het dorp staan. Een mooi evenement om mee te maken! Op de website van Südtirol vind je precies waar de Almabtrieb in de verschillende dorpen plaatsvindt.
Törgellen: wijn, kastanjes en gezelligheid
Nog een typische herfstactiviteit in de Dolomieten die je niet mag missen. Je vindt dit vooral in de wijnstreken richting Bolzano en eigenlijk houdt ‘Törgellen’ niets anders in dan een combinatie van wijnproeven, lekker eten en wandelen. Dit doe je in de periode begin oktober tot half november en er worden dan ook typische herfstgerechten geserveerd.
Het Törgellen is een eeuwenoude traditie in de Dolomieten en stamt uit de tijd dat wijnhouders samen met de boeren de nieuwe wijn proefden.
De beste plek om het Törgellen uit te proberen is de Keschtnweg: de Kastanjeroute. Deze 90 kilometer langeafstandswandelroute is in de herfst misschien wel op haar mooist. Je wandelt tussen de oude kastanjebomen en langs verschillende boerderijen. Daar eet je de geroosterde kastanjes en drink je er er een mooi glas wijn bij.
Lunch in een berghut
Als we het dan toch over lekker eten hebben… In de herfst keert de rust weer in de Dolomieten en dat merk je ook in de berghutten. Waar je in de zomer en in de winter vaak moet zoeken naar een plekje, is het nu een stuk rustiger in de verschillende hutten.
Zoek van te voren wel even uit welke hutten er nog open zijn want de berghutten zijn meestal niet het hele jaar open. Er zijn erg leuke hutten waar je lekker uitgebreid kunt lunchen, om daarna naar beneden te lopen of je door de lift naar het dorp te laten brengen.
In Alta Badia vind ik zelf de Jimmi Hütte erg mooi gelegen, met een waanzinnig uitzicht op het Sellamassief. Op een zonnige herfstdag zit je hier heerlijk op het terras en geniet je van het panorama dat zich voor je uitvouwt. De hut is relatief eenvoudig te bereiken want op 20 minuutjes lopen afstand stopt de bus op de Gardenapas.
Maar mijn echte favoriete plek is waarschijnlijk wel de Franz Kostner Hütte, die zich op een fantastisch mooie locatie bevindt. Je komt er door de Boé-gondel te nemen en daarna de kleine stoeltjeslift omhoog. De steile, grijze rotsen torenen hoog boven je uit en vanaf de hut heb je een prachtig uitzicht op de Marmolada. Helaas is de Franz Kostner Hütte alleen tussen half juni en begin oktober geopend.
Musea en kunst voor regenachtige dagen
Als het regent? Geen zorgen: ook dan is er genoeg te doen! Er zijn verschillende interessante musea en andere leuke plekken te bedenken voor als het regent in de Dolomieten.
Breng bijvoorbeeld een bezoek aan het atelier van Judith Sotriffer in Ortisei. Daar maakt ze de traditionele Val Gardena-poppen, die al van oudsher in deze regio gemaakt en over de hele wereld verscheept werden. Judith is een enorm inspirerende vrouw die met veel liefde en passie over haar werk én over het leven in de Dolomieten vertelt.
Of bezoek één van de vele musea die vertellen over de indrukwekkende Grande Guerra: de Grote Oorlog die van 1915 – 1918 hier in de Dolomieten uitgevochten werd. Hoog boven in de bergen werden loopgraven en tunnels uitgehakt, bergtoppen opgeblazen en de frontlinie verdedigd. Bezoek zeker ook (als het niet regent) de bergen Lagazuoi en/of de Marmolada want je komt hier nog veel sporen tegen van de oorlog.
In het Museum Ladin de Fascia in Val di Fassa leer je meer over de Ladinische bevolking: hoe ze leefden, werkten, hun cultuur en taal. Er zijn verschillende korte films te zien. Een vergelijkbaar museum is het Museum Ladin, in San Martino in Badia.
SMACH – Kunst in de Dolomieten
SMACH is een prachtig kunstproject in de Dolomieten. Elk twee jaar worden er verschillende kunstwerken in de indrukwekkende natuur van de Dolomieten opgesteld en verbinden zo kunst, cultuur en natuur met elkaar. Elke biënnale is er een thema, dat vaak reflecteert op de cultuur, natuur en historie van de Dolomieten. Bij Holimites kun je een selfguided 4-daagse trekking boeken die langs alle kunstwerken gaat.
In het SMACH Artpark in San Martino in Badia worden kunstwerken uit voorgaande edities opgesteld waar je langs kunt lopen. Er worden regelmatig rondleidingen gegeven maar je kunt er ook zelf langslopen. Meestal liggen er kaarten klaar met toelichting op de kunstwerken en is er (voor zover ik weet) ook een audiogids beschikbaar.
Voorbereid op herfst in de Dolomieten: Wat neem je mee?
Een goede voorbereiding is dus belangrijk als je in de herfst naar de Dolomieten gaat. Het kan er dus sneeuwen maar ook prachtig weer zijn.
Een paar handige items om mee te nemen:
- Handige sneeuwzolen met sneeuwkettingen
- Lichtgewicht Aluminium Trekking wandelstokken
- Rother Wandelgids (Grodnertal, Vilnosstal en Seiser Alm)
- Isoleerfles dubbelwandig 1 liter
Fijne accommodatie in de Dolomieten
Vaste lezers van mijn blog weten al dat ik altijd bij het uitstekende Garni Raetia in Corvara verblijf. Verschillende lezers zijn hier inmiddels ook geweest en komen nét zo enthousiast thuis als wij! Garni Raetia is een heel fijn adresje midden in het gezellige Corvara. Vanaf hier kun je alle kanten op, heb je talloze wandelmogelijkheden (waar gastvrouw Kate je graag mee helpt) en is de omgeving waanzinnig mooi. Zeker in de herfst is dit een fijne accommodatie. Op een regenachtige dag kun je je namelijk altijd wel vermaken in het dorpje Corvara waar je veel leuke (sport)winkels vindt.
In Corvara zitten ook veel leuke adresjes om te eten en te drinken dus kun je ’s avonds lekker uit eten op loopafstand in het dorp. Een ideale plek voor een fijne vakantie in de Dolomieten in de herfst!
Geef een reactie