Wandelen in het Speulderbos: Wandelroutes + praktische tips

Het Speulder- en Sprielderbos is een prachtige plek om te wandelen. Je vindt hier de zogenoemde Dansende Bomen en het legendarische Solse Gat, maar ook hele mooie natuur. Als ik hier kom om te wandelen neem ik ook altijd mijn fotocamera mee. Er zijn verschillende wandelroutes mogelijk en in dit blogartikel vertel ik je alles over wandelen in het Speulderbos.

Lange tijd was ik een beetje huiverig om naar het Speulderbos te gaan. Instagrammers hadden dit bos ineens ontdekt vanwege de kronkelende fietspaadjes die heel fotogeniek zijn. Op talloze Instagram-accounts doken overal dezelfde foto’s op, vaak ook nog eens heel onnatuurlijk gefotografeerd en/of bewerkt en allemaal met hetzelfde verhaal: fotografen leken het bos hier plat te lopen. En omdat ik niet graag op platgetreden paden kom, heb ik het Speulderbos dan ook lange tijd gemeden.

Gelukkig lijkt dat in de praktijk toch nog ietsje mee te vallen (of de hype is alweer voorbij). Tijdens mijn laatste wandeling in het Speulderbos kwam ik maar weinig mensen tegen. Ik ga dan ook vroeg in de ochtend wandelen en mijd de drukke momenten in het weekend.

Wandelen in het Speulderbos

Het Speulder- en Sprielderbos samen is ongeveer 3300 hectare groot, wat best fors is. Je vindt het net onder Ermelo en het bos gaat ook over in de Ermelosche Heide. Een deel van dit bos hoort tot de oudste bossen van Nederland. Je vindt er een combinatie van beuken en eiken, maar ook bossen met kaarsrechte douglassparren en jonger gemengd bos.

Zoals ik al aangaf is het Speulderbos ook populair vanwege de kronkelende paadjes tussen de bomen door. Deze zijn prachtig, zeker als het licht goed is. Het is dan ook zeker een aanrader om hier tijdens het ‘gouden uur’ voor zonsondergang te lopen.

Wandelroutes in het Speulderbos

Er zijn verschillende mooie wandelroutes in het Speulderbos die starten bij Boshuis Drie.

Wandelroute Hoogtepunten van het Speulderbos – 7 km

De laatste keer dat ik in het Speulderbos liep, heb ik een route van 7 kilometer gelopen, die langs alle hoogtepunten van het Speulderbos gaat. Je loopt voortdurend langs de dansende bomen, maar je passeert ook de Dolende Monniken en het Solse Gat. Verderop in dit artikel vertel ik je daar uiteraard meer over. Ik vond de wandelroute die ik liep heel fijn en afwisselend. Je begint en eindigt bij het Boshuis Drie, waar na afloop van je wandelroute door het Speulderbos een heerlijk puntje appeltaart gegeten kan worden!

Langere wandelroute Speulderbos – 12 km

Wil je graag wat verder lopen? De route die ik gelopen heb, is een afgeleide van een langere wandelroute op Komoot die 12 km is. Je loopt dan nog wat verder het bos in tot bijna bij de Garderenseweg. Omdat ik deze route nog niet gelopen heb, kan ik hem niet beoordelen. Overigens weet ik ook niet precies waarom de persoon, die deze route gemaakt heeft, eerst nog het pad overgestoken is vanaf Boshuis Drie. Dit stukje kun je ongetwijfeld ook overslaan.

Cultuurhistorische wandelroute Staatsbosbeheer – 8 km

Bij Boshuis Drie begint ook de Cultuurhistorische Route van Staatsbosbeheer. Dit is een route van 8 kilometer lang die met paarse bordjes gemarkeerd is. Deze route gaat niet alleen door het Speulderbos maar leidt je ook over de Ermelosche Heide. Ik heb even getwijfeld of ik deze zou lopen maar omdat deze route niet langs het Solse Gat gaat, bewaar ik deze voor een volgende keer.

De Dansende Bomen van het Speulderbos

Je bent de Dansende Bomen al een paar keer tegengekomen in dit artikel over wandelen in het Speulderbos. Maar wat zijn dit nu precies?

Als je in het Speulderbos wandelt, zie je ze al snel: grillig gegroeide beukenbomen die mooi afsteken tegen het zonlicht. Zeker in de ochtend, als er zonneharpen te zien zijn, is het hier prachtig. Maar hoe zijn deze Dansende Bomen ontstaan?

Het bekende verhaal is dat vroeger vooral de rechte bomen gekapt werden waardoor de kromme exemplaren bleven staan. Echter, waarschijnlijk speelden er ook andere dingen mee zoals het vroegere hakhoutbeheer. Eikenbomen werden vaak laag boven de grond afgezaagd waarna ze weer uitliepen. Jonge beukenbomen moesten zich tussen het eikenhout door naar het licht wurmen en groeiden daardoor soms in bijzondere kronkelende vormen.

Overigens werd deze vorm van hakhoutbeheer ook op andere plekken uitgevoerd zoals in Kootwijk. Maar omdat in het Speulderbos opvallend veel van die grillige eiken en beuken bewaard zijn gebleven, is dit bos er ook bekend om geworden.

Het Solse Gat en de Dolende Monniken

Dit verhaal beter niet lezen op een stormachtige winteravond als de wind om je huis spookt… Het Solse Gat is de plek van een hele oude Veluwse legende. Ooit zou op deze plek een groot klooster gestaan hebben. Erg sober ging het er echter niet aan toe want de monniken leefden een leven van overdaad, drank en feesten.

Op een kerstnacht stormde het op de Veluwe, wat in die tijd overigens nog woeste stuifzandgronden waren. Midden in de nacht klonk er een enorme donderslag en het klooster verdween in de aarde. Sindsdien is er alleen nog een diepe, vochtige kuil overgebleven. Volgens de legende stijgt elke nacht om middernacht het geluid van de kloosterklokken op uit de kuil. Geesten van de onfortuinlijke monniken dwalen dan in een lange rij klagend rond het gat totdat het weer licht wordt.

Wil je iets meer beeld bij dit verhaal, stop dan tijdens je wandeling bij de drie schitterende houten beelden van De Dolende Monniken die in 2023 door drie Puttense houtbewerkers gemaakt zijn. Je vindt ze vlakbij het Solse Gat en de eerste twee wandelroutes in dit artikel leiden je er vanzelf langs.

De werkelijkheid van het Solse Gat is overigens wat minder huiveringwekkend: de kuil is gewoon een natuurlijke laagte die wat verder is uitgediept door leemwinning.

Boshuis Drie

Een hele leuke plek om je route te beginnen (en vooral om te eindigen!) is het sfeervolle Boshuis Drie. Een klein restaurantje dat in het bos verscholen ligt. Het Boshuis ligt in het buurtschap Drie, waarvan de historie al teruggaat tot het jaar 855. Blijkbaar stond er in die tijd op de plek van Boshuis Drie een kleine kapel, het Heilig Huuske. Een eeuw later zou hier door een boerenechtpaar een boerderijtje aan vast gebouwd zijn. Niemand weet of dit verhaal klopt maar het klinkt in ieder geval mooi.

Door de eeuwen heen kreeg deze plek steeds meer een horecafunctie. In de tijd van de postkoetsen konden koetsiers hier hun paarden wisselen en ook koning Willem III en prins Hendrik kwamen hier wel na afloop van de jacht.

Als je hier na het wandelen dus een puntje appeltaart op het terras eet, realiseer je dan even dat je op een eeuwenoude pleisterplaats bent beland. Binnen is het heel knus: een leuke plek voor een gezellige winteravond na een fijne winterwandeling in het Speulderbos. Het kan er overigens wel heel druk zijn dus wil je zeker zijn van een plekje, reserveer dan vooraf een tafel.

Parkeren bij het Speulderbos

Dat is heel eenvoudig: voor de deur van Boshuis Drie is een grote parkeerplaats. Echter, op een drukke weekenddag kan ook deze parkeerplaats snel vollopen. Ben je van plan om de Cultuurhistorische Wandeling van Staatsbosbeheer te lopen, dan kun je ook overwegen om bij de schaapskooi van Ermelo te parkeren want daar komt de wandeling ook langs.

Beste seizoen voor het Speulderbos

Het Speulderbos is een typisch Veluwse plek die in bijna alle seizoenen wel mooi is. In het voorjaar vind ik zelf de hele Veluwe schitterend mooi, als het frisse voorjaarsgroen uitbarst en je overal de vogels hoort fluiten. Wat een heerlijke periode om de bossen in te gaan!

De zomer is ook een fijne periode, hoewel het er dan ook wel wat drukker kan zijn door de vele vakantieaccommodaties in deze omgeving. Kies bij voorkeur een doordeweekse dag uit en ga op tijd op pad. De herfst is een hele mooie periode om met je fotocamera op pad te gaan in het Speulderbos. Ik maakte ooit in oktober deze paddenstoelenfoto in dit bos.

In de wintermaanden kan het er weliswaar wat grijs en grauw zijn maar juist in die periode (én in de herfst) heb je ook wat meer kans op de prachtige zonneharpen, waar fotografen zo massaal voor naar het Speulderbos komen. Ook heb je in het Speulderbos tijdens de wintermaanden kans om ijshaar te spotten. Dit bijzondere natuurfenomeen tref je vooral aan op dood loofhout (met name beuken en eiken) en laat je daar nu genoeg van tegenkomen in het Speulderbos!

Wandelen met hond in het Speulderbos

Het Speulderbos is ook een fijne plek om met de hond te wandelen. In het gebied waar mijn wandelroute doorheen loopt, moet de hond aangelijnd zijn. Er zijn echter ook verschillende losloopzones in het bos, bij Putten/Koudhoorn, bij Voorthuizen en bij Garderen. Let dus goed op de borden die je onderweg tegenkomt want daar staat altijd op aangegeven of de hond los mag of niet.

Los daarvan: het Speulderbos is een gebied waar ook veel wild leeft. Niet alleen edelherten en wilde zwijnen hebben dit bos als leefgebied, maar ook de wolf is hier af en toe gezien. Tijdens onze wandeling was onze labradoodle Ollie ook de hele route erg alert dus blijkbaar rook hij iets heel spannends. Houd je hond daarom goed in de gaten, ook in de losloopgebieden. Dan kun je hem op tijd bij je roepen en aanlijnen als er wild in de buurt is.

Wild spotten in het Speulderbos

Ik noemde het net al: heel wat dieren hebben in het Speulderbos een leefomgeving gevonden. Je kunt er edelherten, reeën, wilde zwijnen, wolven, vossen en dassen tegenkomen. Tijdens mijn laatste wandeling zagen we nog een ree voorbij trippelen, altijd weer een bijzonder mooi gezicht.

Wil je graag wild spotten in het Speulderbos, kom dan echt op tijd. De beste tijd om wild te spotten is direct na zonsopgang of ’s avonds tijdens de schemering. Let op: je mag de bossen op de Veluwe niet betreden tussen zonsondergang en zonsopgang.

Je kunt ook gebruik maken van de speciale wildobservatieplaats Laak, in het Sprielderbos bij Garderen. Je zou dit wildscherm op deze plek in het bos moeten vinden. Ook kun je met speciale wildexcursies van Staatsbosbeheer mee, waarbij ook Wildarena De Witte Hoogt wel bezocht wordt. De Witte Hoogt kun je niet zelfstandig bezoeken want deze ligt midden in het rustgebied.

Andere wandelroutes op de Veluwe

Ik denk dat ik het Speulderbos na deze wandeling toch wat vaker op mijn lijstje ga zetten. Zeker vroeg in de ochtend is het hier heerlijk rustig en met een beetje geluk spot je onderweg ook nog wild. Wil je meer wandelen op de Veluwe? Hieronder vind je nog een aantal mooie wandelroutes.