De Vredesroute: Fietsen langs WOI-herinneringen rond Ieper

We fietsen door het vlakke akkerlandschap vlakbij Ieper. Het is halfbewolkt en het frisse voorjaarsgroen vormt een mooi contrast tegen de blauwe lucht. Boven ons hoofd horen we het geluid van de leeuwerik, nét als in het beroemde gedicht van legerarts John MacCrae. “The larks, still bravely singing, fly, scarce heard amid the guns below.” Gelukkig is het kanongebulder verstomd, maar wel fietsen we tijdens de Vredesroute langs tal van herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog. In dit blog vertel ik alles over deze prachtige fietsroute rond Ieper.

We fietsen de Vredesroute tijdens ons weekend in Ieper, waar ik in dit blogartikel over Ieper alles over vertel. Op onze eerste dag in Ieper bezoeken we het In Flanders Fields Museum, waar we ontzettend veel leren over de Eerste Wereldoorlog. Bizarre aantallen, gruwelijke beelden en trieste verhalen… ’s Avonds wonen we de Last Post bij de Menenpoort bij.

De volgende ochtend stappen we op de fiets om de bijna 50 kilometer lange Vredesroute te fietsen. Het beginpunt is op de Grote Markt van Ieper, waar we de vorige avond al een fietsroutebordje van de Vredesroute ontdekten. Gelukkig staat de route ook op Komoot dus zo moet het goedkomen!

Essex Farm Cemetery en John McCrae Monument

We fietsen over de klinkerstraatjes van Ieper en bereiken al snel het Ieper-IJzer Kanaal. Al snel komen we bij onze eerste stop: Essex Farm Cemetery. Let op: dit staat bij het kanaal niet zo goed aangegeven. Je kunt hier linksaf het McCraepad in en direct sta je al bij het monument voor John McCrae en zie je de rijen graven van Essex Farm Cemetery. Op de begraafplaats worden er zo’n 1200 soldaten herdacht, vooral Britten.

Vlakbij een boerderij die ‘Essex Farm’ genoemd werd door de Britse soldaten, bevond zich de verbandpost waar de Canadese legerarts John MacCrae werkte. Hier schreef hij het beroemde gedicht ‘In Flanders Fields’. De bunkers staan er nog en hier kun je langs lopen. Op het monument staat, uiteraard, zijn beroemde gedicht. McCrea is overigens in 1918 omgekomen in Boulogne in Noord-Frankrijk en ligt dus niet op deze begraafplaats.

We lopen rond over de begraafplaats en stappen dan weer op de fiets. De route volgt nog een stukje het kanaal, steekt dan over en gaat over een prachtig verhard fietspad door het vlakke land naar het dorpje Langemark-Poelkapelle.

Duitse Militaire Begraafplaats

Bij Langemark-Poelkapelle stoppen we ook weer bij een begraafplaats; ditmaal een Duitse begraafplaats. Natuurlijk een beetje dubieus, maar in feite waren ook deze soldaten gewoon pionnetjes van hun regering. Deze begraafplaats kenmerkt zich door hele eenvoudige, sobere vierkante grafstenen. Op deze plek liggen maar liefst 44.000 soldaten begraven, waaronder een groot massagraf met zo’n 25.000 niet-geïdentificeerde lichamen. Bij het massagraf staat de onderstaande tekst: indrukwekkend.

We lopen rond over de begraafplaats, verbijsteren ons over de aantallen en over de waanzin van deze vreselijke oorlog. Midden op de begraafplaats staan nog drie oude bunkers, verbonden met vierkante blokken in de vorm van een loopgraaf.

Net buiten de begraafplaats staat het Vredesmonument: een metalen kunstwerk met heel veel ‘poppy’s (klaprozen) en heel veel symboliek. Zeker interessant om even het bord met uitleg te lezen.

Diep onder de indruk stappen we weer op de fiets om de Vredesroute te vervolgen.

Rondom Passendale

De route slingert door het vredige landschap. Het is hier weids en groen met veel boerderijen en akkerbouw. Onvoorstelbaar dat dit fraaie land ooit een volledig kapotgeschoten oorlogsgebied was. Regelmatig passeren we informatieborden met daarop vermeldingen van bijzondere plekken of personen uit de Eerste Wereldoorlog. Soms stoppen, andere keren fietsen we maar door.

De route gaat grotendeels over landweggetjes en af en toe een smal fietspad. We komen nu in de buurt van Passendale, bekend van de Slag bij Passendale. Hier is enorm gevochten met gigantisch grote verliezen aan beide zijden. We stoppen even bij het mooie monument voor de Nieuw-Zeelanders: een metalen plaat met een soldaat uitgehouwen.

Daarna brengt een prachtig fietspad ons naar de volgende tussenstop: Tyne Cot.

Tyne Cot Cemetery

Tyne Cot Cemetery is de grootste militaire begraafplaats van het Britse Gemenebest. Hier vind je bijna 12.000 graven en worden er ook nog eens 34.000 vermiste soldaten herdacht. We fietsen eerst een gravelpad links van de begraafplaats omhoog om bij het bezoekerscentrum te komen. Daar vind je wat oude documenten en door de grote glazen gevel kijk je over het landschap waarbij je Ieper in de verte ziet liggen. Is dit uitzicht ongeveer wat tijdens de oorlog de soldaten zagen?

Heel indrukwekkend is de stem die één voor één de namen en leeftijden van gesneuvelde soldaten opleest. De meesten zijn nog geen 25 jaar oud.

Daarna lopen we een rondje over de begraafplaats. Al tijdens de Eerste Wereldoorlog werden hier dode soldaten begraven en dit groeide uiteindelijk uit tot deze enorm grote begraafplaats. Op de halfronde muur links zie je de duizenden namen van vermiste soldaten staan.

Passchendaele Museum

Onze volgende stop is het Passchendaele Museum, dat niet zover bij Tyne Cot vandaan ligt. Het museum is in een schitterend pand gevestigd: ooit het kasteel van Zonnebeke. In eerste instantie zijn we van plan om het museum tijdens het fietsen van de Vredesroute te bezoeken. Echter, de tijd tikt door en er dreigt in de loop van de middag regen dus besluiten we om het museum pas de volgende dag te bezoeken. Dat blijkt een goede beslissing want voor het museum moet je minimaal twee uur uittrekken.

Het Passchendaele Museum vertelt heel uitgebreid over de Slag bij Passendale. Je ziet de diverse uitrustingen, je leert hoe de slag verliep, je mag ruiken aan de diverse gifgassen die gebruikt werden (in het museum gelukkig onschuldig!) en nog veel meer. In de kelder van het museum is de belevingsexpo ‘Passchendaele 1917’: een indrukwekkend beeld- en geluidsfragment waar je ziet hoe verwoest het landschap indertijd was. Je loopt door dugouts en loopgraven; als we in de loopgraven de blauwe lucht en het frisse voorjaarsgroen zien, beseffen we des te meer hoe dankbaar we zijn voor vrede in ons land.

Bezoek het Passchendaele Museum alleen als je genoeg tijd hebt tijdens de fietstocht; zo niet, dan kun je beter je bezoek doorschuiven.

Wij stoppen alleen even bij Restaurant Koklikoo, dat tegenover het museum ligt. Hoewel je hier op het terras leuk kunt zitten, was het tijdens ons bezoek ontzettend chaotisch. We moeten zo’n 20 minuten wachten op een appeltaartje, maar daarna smaakt deze natuurlijk wel extra lekker!

De Vredesroute ten zuiden van Passendale

Waar de eerste helft van de Vredesroute vooral door een vlak en ietwat saai landschap gaat, is de tweede helft veel mooier. Het landschap is hier een stuk heuvelachtiger en bij vlagen ontzettend mooi. We komen voortdurend langs herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog en helaas kunnen we niet overal stoppen. Zo rijden we langs het Polygoonbos, waar nog veel geschiedenis ligt zoals oude bunkers en begraafplaatsen.

Bij het Black Watch Corner monument maken we natuurlijk even een fotootje van de trotse Schotse Hooglander en fietsen daarna weer door. De omgeving is ontzettend mooi en we genieten dan ook enorm van de schitterende fietsroute!

Tijdens de fietsroute missen wij ‘Hill 62‘: een begraafplaats met Canadese graven, een klein museum en waar je ook nog loopgraven in kunt. Wil je ‘Hill 62’ wel bezoeken, navigeer daar dan zelf naartoe want op de Vredesroute wordt deze niet aangegeven.

Hill 60

Een stukje verderop knijpen we weer in de remmen. Het informatiebord vertelt dat we bij ‘Hill 60’ zijn beland; een naam die ik ergens in mijn voorbereiding voor dit weekend voorbij heb zien komen. Fietsen dus op slot en we nemen een kijkje.

Hill 60 blijkt een enorm indrukwekkende plek te zijn. Deze heuvel werd zwaarbevochten en werd beurtelings door Duitse en Britse soldaten bezet. Toen de Duitsers op de heuvel zaten, groeven de Britten tunnels onder de heuvel, brachten zes mijnen aan en bliezen de Duitse verdedigingswerken op.

We lopen door één van de grote bomkraters, waar vandaag de bloesem bloeit, de vogels fluiten en het voorjaarsgroen vrolijk opschiet. Onvoorstelbaar…

Palingbeek

Vanaf Hill 60 fietsen we weer verder en komen bij natuurgebied Palingbeek uit. Een stukje bos met op allerlei plekken memorials en gedenktekens voor de oorlog. Ook hier liggen mijnkraters en lijnen op het fietspad geven aan waar de Duitse en Engelse frontlinies lagen (vlák bij elkaar). Er is hier veel te zien en te doen maar vanwege de tijd fietsen we weer door.

Zomaar langs de weg staan bordjes die wijzen naar drie begraafplaatsen en we besluiten om te kijken. Een schitterend pad onder ‘dark hedges’, een soort bomentunnel, brengt ons naar een kleine begraafplaats midden in het bos. Ook dit is indrukwekkend.

Een nat pak!

Als we zo’n vijf kilometer voor Ieper zitten, barst uiteindelijk de gevreesde regenbui los. Het komt met bakken uit de lucht dus we schuilen maar even. Als het iets droger lijkt te worden, stappen we weer op de fiets maar even later regent het weer enorm. Omdat we nu toch al nat zijn, besluiten we om maar door te fietsen, maar in een paar minuten tijd zijn we helemaal doorweekt.

Heel jammer, want ook dit laatste stukje van de Vredesroute is prachtig! We fietsen eerst langs de Zillebekevijver en bereiken even later Ieper. Het is natuurlijk onze eer te na om van de route af te wijken en dus volgen we braaf de bordjes, waarbij we helemaal om het centrum heen fietsen. Hoewel we de dag er voor al over de vestingmuur gelopen hebben, en dit dus bekend terrein is, is het toch jammer om hier in de stromende regen te fietsen. Tot op de draad doorweekt komen we uiteindelijk weer bij ons B&B aan.

De Vredesroute fietsen: Praktische tips

De Vredesroute is (op ons klokje) 47 kilometer lang en begint en eindigt in Ieper.
De route is goed gemarkeerd met zeshoekige bordjes, maar je kunt hem ook hier in Komoot vinden (daar kun je ook het gpx-bestand downloaden).

De eerste helft van de route gaat door een vlak akkerbouwlandschap; de tweede helft is veel glooiender, maar echt heel steil wordt het niet. Het overgrote deel van de route is over verharde (fiets)paden, maar er zijn een paar stukjes onverhard pad bij. Ik zou de route dus liever niet op een racefiets afleggen; een gravelbike, e-bike of tourfiets kan uiteraard wel.

Wil je de route vanuit een andere plek dan Ieper starten, dan kan ik de parkeerplaats van Provinciedomein Palingbeek aanraden. Een grote parkeerplaats en een fijn restaurant er bij waar je na afloop wat kunt drinken.

Geef tijdens het fietsen je ogen goed de kost want overal kom je informatieborden, memorials, begraafplaatsen en andere herdenkingsplekken tegen. Een paar belangrijke vind je in dit blog, maar er is nog zoveel meer te zien. Bekijk wel van tevoren alvast wat je wil zien want niet alles staat even duidelijk aangegeven.

Vind je 47 kilometer net wat te lang, dan kun je ook de 36 km lange Ieperboog fietsroute fietsen. Wel slaat deze de Duitse begraafplaats, Tyne Cot en Passendale over, wat ik persoonlijk wel echt jammer vind.

Horeca langs de Vredesroute

Op verschillende plekken langs de Vredesroute kun je stoppen om wat te eten en/of te drinken. Dit zijn een paar leuke adresjes langs de route:

• De Oude Kaasmakerij in Passendale: je kunt ook het museum bezoeken als je meer wil weten over het maken van kaas;
• The Corner in Zonnebeke; op een zonnige dag zit je hier best prima op het terras.
• Koklikoo Lunch, Coffee & Sweet bij het Passchendaele Museum; een mooi plekje, maar het kan er wel wat chaotisch zijn. Fijn terras.
• Het Boswieltje: een vernieuwde brasserie met een kaart vol Belgische biertjes en kleine gerechten
• Restaurant De Palingbeek: ideale uitvalsbasis om daarna het gebied Palingbeek te verkennen.

Waarom ik de Vredesroute de moeite waard vond

Waarschijnlijk heb je dat tijdens het lezen van dit blog al wel uit mijn verslag gehaald. Ik vond de fietsroute echt enorm indrukwekkend. Je kunt over de Eerste Wereldoorlog lezen, de aantallen en details aanhoren maar om écht op de plekken te staan waar zoveel soldaten (zinloos) omkwamen is echt heel anders.

Toen ik mijn blogartikel over klaprozen schreef, stuitte ik op het gedicht ‘In Flanders Fields’ dus het was ook erg bijzonder om op de plek te staan waar dit beroemde gedicht geschreven werd. Je hoeft tijdens de fietstocht trouwens niet op zoek naar klaprozenvelden; er werd geprobeerd om wat velden in te zaaien maar de eigenwijze bloempjes kwamen (nog) niet op…

Tenslotte heb ik ook genoten van de fietsroute zelf. Met name het tweede deel gaat door een schitterend landschap en er is veel moois te zien onderweg. Ook werd ik enorm positief verrast over de prachtige fietspaden: we fietsten maar relatief weinig langs drukke wegen.

Kortom, de Vredesroute is een mooie combinatie van historie, natuur en lekker actief buiten zijn!

Heb jij de Vredesroute gefietst? Laat in de reacties hier onder weten wat je er van vindt!