Voor wie wil onthaasten en even uit de drukte van alledag wil ontsnappen, is Zweeds Lapland de ultieme reisbestemming. Eindeloze wegen met nauwelijks verkeer, blauwe spiegelmeren en ontelbare bossen…dat is dit deel van Zweden in een notendop. Maar wie denkt dat er niets te beleven valt in deze prachtige regio, zit er helemaal naast. Vooral aan de oostkust van Zweeds Lapland is er genoeg te doen!
Skellefteå
De hoofdstad van Zweeds Lapland is het plaatsje Skellefteå: gelegen aan de Botnische Golf èn de plek waar in de zomermaanden vanuit Rotterdam op gevlogen wordt. Denk bij het woord ‘hoofdstad’ niet aan een bruisende en drukke stad. Onze prachtige, typisch Zweedse accommodatie Stiftsgarden ligt tegenover de imposante kerk ‘Skellefteå Landsförsamlung’. Als rechtgeaarde Hollanders nemen we natuurlijk de fiets naar het centrum van Skellefteå. Er leidt namelijk een prachtig fietspad vanaf Stiftsgarden naar het centrum. Halverwege stoppen we even bij het oude kerkdorp Bonnstan. Er is niemand te zien en zo kunnen we rustig tussen de houten huisjes door wandelen.
Het centrum van Skellefteå is niet zo groot, maar net als wij er zijn, vindt er een internationale foodmarket plaats. Taco’s uit Mexico, Thaise curries, Franse crêpes en zelfs de Hollandse stroopwafels vinden gretig aftrek onder de bezoekers van de markt. Wij gaan voor een Mexicaanse wrap, die we vervolgens in het zonnetje langs de rivier Skellefteålven op eten. De relaxte sfeer van dit stadje slaat al snel op ons over en we genieten tot en met van deze lunch!
Piteå en Luleå
Ten noorden van Skellefteå liggen de stadjes Piteå en Luleå. Mij spreekt vooral het centrum van Piteå heel erg aan: de houten huisjes met ouderwetse uithangborden geven Piteå een heel fijn sfeertje! We verblijven in vakantieoord Pite Havsbad, wat zo in het najaar een wat uitgestorven indruk geeft. We kunnen ons echter goed voorstellen dat het hier in de zomermaanden bruist, met talloze mogelijkheden voor (jonge) gezinnen! Als we ’s avonds nog een rondje rijden op het schierlandje bij Pite Havsbad, zien we niet alleen een waanzinnig mooie zonsondergang, maar spotten we ook nog een groep elanden. Bijzonder!
Blogger Sanne schreef een mooi blogartikel over Luleå: dit is ook zeker een leuke stad om tijd door te brengen! In deze kustplaats overnachten we zelfs midden in de winkelstraat in het Quality Hotel, met fraai uitzicht op de diepe fjord Luleålven. In Luleå is de prachtige Domkerk een bezoek waard.
Bjuröklubb
Ondanks dat de oostkust van Zweeds Lapland wat dichter bevolkt is dan het binnenland, zijn er ook voor de outdoorliefhebber heel veel mogelijkheden. Vanuit Skellefteå reden we naar het schiereiland Bjuröklubb waar we echt een prachtige wandeling van ca. 6 kilometer maakten. In dit blog lees je meer over deze mooie hike op Bjuröklubb!
Na het wandelen rijden we nog even door naar de authentieke vuurtoren van Bjuröklubb. Vanaf hier heb je een waanzinnig mooi uitzicht over de omgeving! Het is niet voor niets dat deze vuurtoren wordt genoemd als één van de beste plekken om het noorderlicht te spotten!
Overigens vond ik ook de route van en naar Bjuröklubb al heel bijzonder. We reden langs rood met witte huizen, die zo uit een Astrid Lindgren-film leken te komen. Losse groepjes huizen die kleine gemeenschappen vormen. Zo heel anders dan bij ons in het drukke westen van Nederland!
Met de fatbike door het bos
Wie liever op de fiets zit, moet echt eens een tour op fatbikes uitproberen. Wij huurden in Luleå fatbikes bij Lapland Archipelago, maar dat bedrijfje lijkt niet meer te bestaan.
We kregen een papiertje mee met een aantal routes. We doen we 15 kilometer lange ‘Tour of the Bridges’, die ons rondom het grote meer bij Luleå leidt. Op zich een prachtige route, alleen is deze niet ideaal voor fatbikes. De route gaat vooral over asfalt en gritwegen, wat met de enorm dikke banden alleen maar heel zwaar trappen is.
Eigenlijk was het leukste stukje het bos en strand achter Lapland Archipelagos, dat aan de rand van Gammelstad zat. Hier heb je fantastische bospaadjes en kun je met de dikke banden over het strand raggen. Dat was echt supertof! Mijn advies zou dus zijn om geen ronde te fietsen maar je vooral in de bossen te vermaken. Ook iets verderop, bij Karlsvik, heb je mooie bospaadjes waar je kunt fietsen.
Svedjekojan Husky Farm
Een van de hoogtepunten van onze reis langs de oostkust van Zweeds Lapland was het bezoek aan de Svedjekojan Husky farm. Helaas was het tijdens ons bezoek te warm voor de honden om echt aan het werk te gaan, maar wat moet dit een fantastische ervaring zijn! Wij hebben wel kennisgemaakt met eigenaresse Caisa Ohlsson en met alle honden en we waren verbijsterd over het enorm sociale karakter van de husky’s.
Na de rondleiding langs alle honden werden we uitgenodigd voor een typisch Zweedse ‘fika’ in de houten tipi. Daar mochten we foto’s bekijken van eerdere sledetochten en wat zag het er prachtig uit. Alleen al het bekijken van de foto’s zorgt er voor dat winters Lapland heel hoog op onze bucketlist kwam!
Niet alle huskyfarms zijn hetzelfde, maar ik kan Svedjekojan echt oprecht aanbevelen. Hier is men zó betrokken bij de honden en worden de honden echt met alle aandacht en zorg omringd. Na de ‘fika’ bekijken we ook nog de prachtige oude 19e eeuwse schuur die op het terrein van Svedjekojan staat en waar nu de ‘Moose Bar’ in zit. Helaas heeft Svedjekojan geen accommodatiemogelijkheden maar verzorgen ze vooral activiteiten voor groepen.
Op bezoek bij een huskyfarm!
Kaasboerderij Svedjan Ost
De bekendste kaasfabriek aan de oostkust van Zweeds Lapland is ongetwijfeld de Västerbottensost in Burträsk. Wij kiezen er echter voor om naar de kleine boerderij van Pär en Johanna Hellström te gaan, waar de bijzondere kaas Svedjan Ost gemaakt wordt.
Als we uit de auto stappen, worden we al stil van de omgeving. De boerderij ligt hoog op een heuvel, waar je geen verkeer hoort, waar je uitkijkt op het schitterende Lake Storkågeträsket, omringd met eindeloze bossen. Wat een magische plek! Even later komt Pär haastig aanfietsen om ons een uitgebreide rondleiding te geven.
Hij vertelt over hoe het door opgeschroefde EU-eisen niet meer lonend was om alleen maar koeien te houden en hoe hij op zoek ging naar iets nieuws. Dat werd kaas maken. “Acht jaar geleden wist ik helemaal niets van kaas maken”, vertelt de Zweedse boer. Dat is nu wel anders. Vol passie en liefde voor het product beschrijft Pär de weg die hij afgelopen jaren gegaan is om dé perfecte kaas te krijgen. En zelfs nu, terwijl de kaas al verschillende awards heeft gewonnen en bij gerenommeerde restaurants op de kaart staat, is Pär eigenlijk nog niet tevreden. Het tekent de ontzettend sympathieke Zweed, die ruim de tijd neemt om ons alles te laten zien. ‘Kwaliteit’ en ’traditie’ zijn de kernwaarden van de kaasmakerij van Svedjan Ost en dat blijkt uit alles wat we zien en horen.
Als we de diverse kazen bewonderd hebben, is het natuurlijk tijd om te proeven. In het schattige houten huisje schuiven we aan tafel aan, waar we typisch Zweedse crackers eten met kaas en honing. Op dit moment, op deze locatie en met zo’n gepassioneerde kaasmaker is het alsof we in een vijf-sterren-restaurant eten! We zijn diep onder de indruk van het doorzettingsvermogen en het levenswerk van Pär en Johanna en zijn dolblij dat we voor een bezoek aan deze boerderij hebben gekozen!
Gammelstad Church Town
Nog meer cultuur snuiven we de volgende dag, als we een uitgebreide rondleiding krijgen in Gammelstad Church Town. Heel vroeger waren de parochies van de Zweedse Kerk dusdanig groot dat boeren te ver weg woonden om twee keer per dag naar de kerk te komen. Daarom werden er rondom de parochiekerk kleine houten huisjes gebouwd, waar families konden overnachten. Een eeuwenoude traditie dus.
Het kerkdorp van Gammelstad is een van de grootste en best bewaarde kerkdorpen en staat dan ook op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Met gids Christian bezoeken we eerst de bijbehorende kerk en lopen dan door het dorp met de rode huisjes. Hij vertelt hoe de oude tradities in stand gehouden worden omdat de huisjes nog steeds op dezelfde manier gebruikt worden als vroeger. Het is niet de bedoeling dat de eigenaren langer dan twee weken in hun cottage verblijven en er zijn ook strenge regels rondom overdracht en het onderhoud. Zo moet de typisch rode kleurstof gebruikt worden die voorgeschreven wordt in plaats van een pot gewone rode verf.
Het was heel bijzonder om door Gammelstad te lopen en zo iets van de rijke Zweedse historie mee te krijgen. Een aanrader!
Leuk om te doen: in december worden er rondleidingen met een verlichte lantaarn gegeven voor een extra sfeervolle beleving!
Bezoek dus zeker de oostkust van Zweeds Lapland!
Kortom, er is ontzettend veel te zien en te beleven in het oosten van Zweeds Lapland. Of je nu outdooractiviteiten zoekt of juist in de historie en tradities van Lapland wilt duiken, er is altijd wel iets dat je aanspreekt. En wil je écht de drukte ontvluchten en helemaal tot rust komen? Ga dan eens voor een verblijf in de White Mountain Lodge in Kalvträsk. Hier kom je gegarandeerd los van al je bezigheden!
In de White Mountain Lodge verblijf je in een kleine houten cottage in het bos. Na een uiterst vriendelijke ontvangst en een outdoor cooking class werden we alleen gelaten en konden we hiken, kanoën, mountainbiken of gewoon aan de rand van het meer genieten van de stilte en de rust. De sauna en hot tub stonden tot onze beschikking en ’s avonds ging in onze cottage natuurlijk de houtkachel aan. Wat een ontzettend fijn plekje!
De White Mountain Lodge is maar een uurtje rijden vanaf Skellefteå Airport en de oostkust van Zweeds Lapland en je hoeft dus geen uren te rijden om op deze magische plek terecht te komen!
Meer lezen over onze rondreis door Zweeds Lapland?
Lees dan mijn blog ‘Zweeds Lapland in het vroege najaar: Verrassend mooi!‘ Of bekijk onze reisvideo!
Wat een mooie foto’s en beelden! Lijkt mij zeker de moeite waard om hier rond te reizen.
Dank je wel Madelon! Zweden is echt een aanrader!